گاهشمار(تقویم)گزیر
گاهشمار یکی از لوازم روزگاران قدیم بشر بوده و قدمت آن با شروع کشاورزیست، گاهشماره های که ما با آن سرو کار داریم یا تقویم جلالی است مثل تقویم شمسی ایران که محاسبات آن بر اساس گردش زمین به دور خورشید می باشد. یا قمری است که بر اساس محاسبات ماه ثبت میشود. اما گاهشمار قدیمی ما بر اساس ستارگان است.
این گاهشماری در گزیر مکتوب نیست و دنباله حساب آن از طریق سینه به سینه است ،که در حال فراموشی است.
این گاهشمار شروع سال، با نوروز است (نه نوروز تقویم ایران) مصادف است تقریبا با هفته اول ماه مرداد و مردمان روستا در آن روز جشن نوروز می گرفتند و به ملاقات هم می رفتند واز بهترین غذا که آب گوشت بود از هم پذیرایی می کردند.
که در دهه دوم این ماه طلوع ستاره سهیل است.( که ستاره پر نوری است که در این موقع سال در هنگام سحر در سمت جنوب دیده میشود)که تاثیراتی بر
1- آبها
2- گیاهان
3- حیوانات
4- دمای هوا
5- حتی زندگی انسانها میگذارد.
از پیامدهای طلوع این ستاره بودادن آبهای چاههاکه گلالود مانند می شدند.ودرخت گز جوانه های قرمز رنگ میزند.و شتر هنگام سحر که این ستاره دیده میشود رو به طرف جنوب می خوابد.و همچنین با کاهش محسوس دمای هوا روبرو میشویم.
اما محاسبات: سال به سه 100 تا و یک هفتادو نیم « دَر » تقسیم می شود(زیرا سال365 روز است )بعد از هر چهار سال نوروز یک روز به سال اضاف میشود(مثل سال کبیسه)اما روستای گزیر این یک روز را به سال اضاف نکردند اما مناطق بستکاین قانون را رعایت کردند و نوروزشان دیر تر از ما است.
هر ماه به سه« دَر » و هر در به ده روز تقسیم میشود. که گرمترین ماه سال که سه تا در میباشد دهه چهل و پنجاه وشصت میباشد.مثلا می گویند هفت در بیست این صده یعنی روز هفدههم این صدتایی است. دهها را اینطور میگویند: (از1تا 10) دهی،(از 11 تا20) بیستی ،سیی ،چهلی ،پنجاهی، شصتی ،هفتادی ، هشتادی، نودی ، صدی.
...
EDITOR}